Nieoprocentowana pożyczka od osoby fizycznej dla spółki z o.o. – skutki podatkowe (CIT i PIT)

Aktualizacja: 15 października 2026 r. Opis rozliczenia przychodu z nieodpłatnego świadczenia dotyczy klasycznego CIT. Estoński CIT wymaga odrębnej oceny.

Skutki podatkowe po stronie spółki z o.o. (CIT)

W spółce z o.o. rozliczającej klasyczny CIT rzeczywiście nieodpłatna pożyczka co do zasady powoduje przychód z nieodpłatnego świadczenia. Korzyść polega na korzystaniu z kapitału bez ponoszenia kosztu odsetek. Ocena wymaga jednak uwzględnienia całej transakcji, w tym ewentualnego wynagrodzenia za finansowanie w innej formie niż odsetki.

Wartość tego przychodu ustala się według rynkowej stopy procentowej — czyli ile wyniosłyby odsetki, gdyby pożyczka była oprocentowana na warunkach rynkowych. Moment rozpoznania przychodu należy ocenić z uwzględnieniem warunków konkretnej umowy i aktualnej praktyki interpretacyjnej.

• Podstawa prawna: art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
• Stawka: zasadniczo 19% albo 9% po spełnieniu warunków z art. 19 ustawy o CIT; sam status małego podatnika nie wystarcza, znaczenie ma również m.in. limit przychodów bieżącego roku.
• Moment rozpoznania: starsze interpretacje odwoływały się do hipotetycznej wymagalności odsetek; w interpretacji z 27 maja 2026 r. KIS zaakceptował rozpoznawanie przychodu z wieloletniej pożyczki na koniec każdego roku podatkowego.

W estońskim CIT obowiązują odrębne zasady opodatkowania. Jak potwierdzono w interpretacji 0111-KDIB1-3.4010.438.2025.1.ZK, samo otrzymanie przez spółkę nieoprocentowanej pożyczki od wspólnika nie powoduje dochodu z ukrytych zysków: korzyść z braku odsetek otrzymuje spółka.

Skutki po stronie osoby fizycznej (PIT)

Osoba fizyczna udzielająca prywatnej pożyczki bez odsetek i innego wynagrodzenia co do zasady nie uzyskuje z tego tytułu przychodu podlegającego PIT. Przy finansowaniu podmiotu powiązanego należy dodatkowo ocenić przepisy o cenach transferowych, w tym art. 23o ustawy o PIT.

Skutki po stronie osoby fizycznej otrzymującej pożyczkę zależą m.in. od związku finansowania z działalnością gospodarczą. Interpretacja z 29 marca 2023 r. potwierdziła brak przychodu u prywatnego pożyczkobiorcy w sprawie, w której pożyczka nie miała związku z działalnością gospodarczą.

• Pożyczkodawca: brak wynagrodzenia przy prywatnej pożyczce co do zasady oznacza brak przychodu PIT, z uwzględnieniem przepisów o podmiotach powiązanych.
• Pożyczkobiorca prowadzący działalność gospodarczą: możliwość powstania przychodu z nieodpłatnego świadczenia wymaga odrębnej oceny, w szczególności na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT.

PCC przy udzieleniu pożyczki

Pożyczka udzielona spółce z o.o. przez jej wspólnika jest zwolniona z PCC na podstawie art. 9 pkt 10 lit. i ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zwolnienie to obejmuje również pożyczkę nieoprocentowaną. Przy pożyczce od osoby niebędącej wspólnikiem stawka PCC wynosi zasadniczo 0,5%, jeżeli nie ma zastosowania zwolnienie ani wyłączenie z opodatkowania. PCC jest odrębnym podatkiem; zwolnienie z PCC nie wyłącza ewentualnego przychodu w klasycznym CIT. Ministerstwo Finansów: zwolnienia z PCC.

Interpretacje i orzecznictwo

• Interpretacja z 9 marca 2021 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.15.2021.1.SK — dotyczy powstania przychodu CIT po rezygnacji z oprocentowania pożyczki oraz momentu i sposobu ustalenia tego przychodu.
• Interpretacja z 18 grudnia 2023 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.582.2023.1.SP — KIS przyjął powstanie przychodu CIT. Interpretację uchylił WSA w Warszawie wyrokiem z 24 kwietnia 2024 r., III SA/Wa 432/24, ponieważ w opisanej transakcji koszt finansowania uwzględniono w cenie nabycia udziałów. Według wpisu w CBOSA sprawdzonego 15 października 2026 r. wyrok jest nieprawomocny. Rozstrzygnięcie dotyczy szczególnego stanu faktycznego i nie oznacza ogólnego wyłączenia z CIT wszystkich pożyczek bez odsetek.
• Interpretacja z 29 marca 2023 r., sygn. 0115-KDIT2.4011.105.2023.1.KC — potwierdza brak przychodu PIT u prywatnego pożyczkobiorcy; pożyczka nie miała związku z działalnością gospodarczą.
• Interpretacja z 27 maja 2026 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.154.2026.1.AS — potwierdza przychód spółki z nieoprocentowanej pożyczki od wspólnika w wysokości rynkowych odsetek oraz, w opisanym stanie faktycznym, jego rozpoznawanie na koniec każdego roku podatkowego.

Podsumowanie

Rzeczywiście nieodpłatna pożyczka dla spółki z o.o. rozliczającej klasyczny CIT co do zasady powoduje przychód równy wartości rynkowych odsetek. Prywatny pożyczkodawca co do zasady nie uzyskuje przychodu PIT. Pożyczka od wspólnika dla spółki z o.o. jest zwolniona z PCC. Szczególnej oceny wymagają m.in. warunki całej transakcji, powiązania stron, moment rozpoznania przychodu oraz rozliczanie spółki w estońskim CIT. Interpretacje indywidualne dotyczą konkretnych stanów faktycznych i nie dają automatycznej ochrony innym podatnikom.