26 lutego 2026
Fakturowanie spółki z o.o. przez jej wspólnika prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) jest co do zasady dopuszczalne, ale "bezpieczeństwo" nie wynika z samej faktury — tylko z łącznego spełnienia warunków korporacyjnych (prawidłowa reprezentacja i procedury konfliktu interesów), podatkowych (rynkowość / ceny transferowe / właściwa kwalifikacja) oraz dowodowych (materialne potwierdzenie wykonania usług i ich przydatności dla biznesu).
W praktyce organy i sądy koncentrują się na czterech pytaniach: - czy usługi są realne i udokumentowane (nie tylko umową i fakturą),
- czy spółka miałaby gospodarczy powód, aby kupić je także od podmiotu niepowiązanego, a transakcja
nie jest "ekwiwalentem dywidendy",
- czy wynagrodzenie odpowiada warunkom rynkowym (arm's length) i jest spójne z cenami
transferowymi,
- czy umowa została zawarta z zachowaniem zasad reprezentacji i neutralizacji konfliktu interesów (w
przeciwnym razie ryzyko nieważności i roszczeń "z bezpodstawnego wzbogacenia"),
Rekomendowany "model bezpieczny" (dla sytuacji nieokreślonych w briefie — np. czy wspólnik jest w zarządzie, czy spółka jest na estońskim CIT) polega na: - wyodrębnieniu usług JDG od obowiązków korporacyjnych (zarząd / prokura / nadzór), - przyjęciu formalnej ścieżki zatwierdzania transakcji z podmiotem powiązanym (uchwała/zarządzenie, wyłączenie od głosowania, protokół), - rynkowym ustaleniu ceny (benchmark, oferty porównawcze, ewidencja czasu/prac), - wdrożeniu procedury odbioru i archiwizacji dowodów, - ocenie obowiązków cen transferowych i przygotowaniu dokumentacji, jeśli wymagane.
Poniżej przedstawiono praktyczne zabezpieczenia, wzory klauzul, checklistę wdrożenia oraz katalog głównych ryzyk z działaniami ograniczającymi (w tym art. 293 KSH, art. 296 KK, ryzyka rekwalifikacji podatkowej i korekt TP).
W briefie nie wskazano: (i) czy wspólnik świadczący usługi jest członkiem zarządu/prokurentem, (ii) czy spółka jest jednoosobowa, (iii) czy spółka rozlicza CIT "klasyczny" czy ryczałt od dochodów spółek (tzw. estoński CIT), (iv) czy strony są czynnymi podatnikami VAT i jakie są kategorie usług.
Z punktu widzenia ryzyka zakwestionowania transakcji kluczowe są dwa rozgałęzienia: - Wariant A: wspólnik nie jest członkiem zarządu — nadal mamy transakcję z podmiotem powiązanym (TP/arm's length), ale ryzyko nieważności z art. 210 KSH typowo nie występuje (choć konflikt interesów po stronie osób decyzyjnych w spółce nadal trzeba obsłużyć proceduralnie). - Wariant B: wspólnik jest członkiem zarządu (lub ma wpływ na reprezentację) — konieczna jest prawidłowa reprezentacja spółki przy umowie oraz twarde rozdzielenie ról; w razie wadliwej reprezentacji umowa może być nieważna ex tunc.
Linia korporacyjna (KSH / governance).
Najczęściej kwestionowane elementy to: (i) brak uchwał i protokołów, (ii) konflikt interesów (osoba decyzyjna po obu stronach), (iii) wadliwa reprezentacja przy zawieraniu umowy. Sąd Najwyższy akcentuje, że umowa zawarta przez spółkę z o.o. z podmiotem, w którym wspólnikiem jest członek zarządu spółki, bez wymaganej reprezentacji (rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą) jest nieważna — a z nieważnej umowy nie wynikają klasyczne roszczenia umowne, tylko co do zasady roszczenia z bezpodstawnego wzbogacenia. W orzecznictwie SN rola art. 210 KSH wiąże się z neutralizacją konfliktu interesów w relacji spółka– członek zarządu (i w powiązanych konstrukcjach).
Linia cenowa (arm's length / TP).
W transakcjach spółka–wspólnik (JDG) organ ocenia nie tylko cenę "z grubsza rynkową", ale też logikę gospodarczą: czy transakcja w ogóle zostałaby zawarta na takich warunkach z podmiotem niepowiązanym. W interpretacji dotyczącej usług typu "outsourcing CFO" organ wskazywał m.in. na: rozliczanie za konkretne projekty, stawki zbliżone do rynkowych, brak powiązania faktur z zyskiem spółki oraz fakt, że usługodawca świadczy podobne usługi także dla innych podmiotów (istotny udział przychodów z rynku).
W obszarze cen transferowych praktycznie "bezpieczne" jest: (i) posiadanie benchmarku lub ofert porównawczych, (ii) spójna metoda kalkulacji (np. stawka godzinowa + ewidencja czasu albo cost+ z rynkowym narzutem), (iii) okresowa weryfikacja rynkowości i mechanizm korekty, jeśli wymagana. Interpretacja o korekcie cen transferowych pokazuje typowy model: kalkulacja wynagrodzenia w oparciu o bazę kosztową, klucze alokacji i narzut ustalony na podstawie informacji rynkowych oraz późniejsza weryfikacja rynkowości i ewentualna korekta TP.
Linia dowodowa (realność i wykonanie usług).
NSA konsekwentnie podkreśla, że do uznania wydatku za koszt nie wystarcza "możliwość" nabycia usług — wymagane jest i zdarzenie gospodarcze, i odpowiednie jego udokumentowanie. Analogicznie, dla VAT ryzykiem krytycznym są faktury dokumentujące czynności niedokonane — tu NSA wskazuje brak prawa do odliczenia przy fakturach nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji.
Kontrakty i aprobata transakcji - Umowa ramowa + załączniki "Statement of Work" (SOW) / zamówienia okresowe (np. miesięczne/kwartalne) z zakresem, deliverables i kryteriami odbioru. - Uchwała zarządu (lub zgromadzenia wspólników, zależnie od sytuacji) w sprawie: (i) uzasadnienia biznesowego, (ii) wyboru dostawcy/usługodawcy, (iii) zatwierdzenia widełek cenowych i metody rozliczeń. - Jeśli usługodawca jest członkiem zarządu (lub podmiot jest z nim powiązany): powołanie pełnomocnika do podpisania umowy po stronie spółki i udokumentowanie wyłączenia zainteresowanego z decydowania. Ryzyko nieważności przy wadliwej reprezentacji jest realne.
Dokumenty "rynkowości" (market comparables) - Minimum 2–3 porównywalne oferty z rynku
(najlepiej: e-maile/oferty PDF, specyfikacja zakresu, stawki). - Benchmark: dla usług niematerialnych (doradztwo, marketing, IT, CFO) — porównanie stawek godzinowych / projektowych i opis poziomu seniority. - Matryca wyboru (procurement note): kryteria (stawka, terminy, dostępność, doświadczenie, referencje) i wynik.
Procedura odbioru i dowody wykonania - Protokół odbioru (częściowy/końcowy) jako warunek wystawienia faktury — w interpretacji dotyczącej usług budowlanych organ wskazywał na rozliczenia oparte o protokoły odbioru. - Ewidencja czasu pracy (timesheet) + raport miesięczny (co zrobiono, jaki efekt, jakie materiały przekazano). - Repozytorium dowodów: folder (np. SharePoint/Drive) z wersjonowaniem.
Faktury i opis świadczenia - Każda faktura powinna odwoływać się do: (i) numeru umowy/SOW, (ii) okresu świadczenia, (iii) listy deliverables, (iv) numeru protokołu odbioru. - Unikać opisów typu "usługi doradcze" bez treści; przy sporze takie faktury są "słabe dowodowo" (w szczególności przy usługach niematerialnych). Z perspektywy KUP kluczowe jest materialne potwierdzenie i udokumentowanie zdarzenia.
VAT - Dla bezpieczeństwa odliczenia VAT: spółka powinna wykazać związek nabycia z czynnościami opodatkowanymi oraz realność transakcji. Faktury dokumentujące czynności niedokonane eliminują prawo do odliczenia. - Jeżeli usługi mają charakter mieszany (opodatkowane i zwolnione), trzeba przewidzieć prewspółczynnik/proporcję (kwestia do doprecyzowania).
Withholding tax (WHT) - Jeżeli usługodawca jest polskim rezydentem i wystawia faktury z JDG za usługi wykonywane w Polsce — typowo WHT nie występuje; ryzyka WHT rosną przy płatnościach transgranicznych oraz przy należnościach licencyjnych wypłacanych nierezydentom (w briefie brak danych — wątek do weryfikacji w szczegółowej opinii).
Poniższe przykłady są celowo krótkie (do wklejenia w umowy/załączniki). Przy wdrożeniu zwykle warto rozwinąć je o SLA/odpowiedzialność/RODO/bezpieczeństwo informacji.
Odbiór i rozliczenie. Strony ustalają, że rozliczenie następuje wyłącznie za usługi
faktycznie wykonane i odebrane przez Spółkę. Wykonawca przedkłada miesięczny raport
wykonania (opis prac, zestawienie czasu, lista materiałów/rezultatów). Podstawą
wystawienia faktury jest podpisany przez upoważnioną osobę Spółki protokół odbioru
(częściowy/końcowy) obejmujący okres rozliczeniowy oraz wskazanie zaakceptowanych
rezultatów.
Uzasadnienie praktyczne: protokoły odbioru jako element obrony realności świadczenia pojawiają się jako istotny komponent w opisie stanów faktycznych akceptowanych przez organ.
Rynkowość wynagrodzenia. Strony potwierdzają, że wynagrodzenie zostało ustalone
według warunków rynkowych. Na żądanie Spółki Wykonawca udostępni dokumenty
potwierdzające rynkowość (oferty porównawcze, benchmark, ewidencję czasu). Jeżeli w
wyniku okresowej weryfikacji rynkowości (w tym na potrzeby cen transferowych) okaże
się, że rozliczenia odbiegają od poziomu rynkowego, Strony dokonają korekty rozliczenia
w drodze noty/ faktury korygującej — w zakresie niezbędnym do dostosowania rozliczeń
do warunków rynkowych.
W interpretacjach TP typowy jest model: narzut ustalony na podstawie informacji rynkowych + weryfikacja i ewentualna korekta.
Licencja i gwarancje. Licencjodawca oświadcza, że przysługują mu autorskie prawa
majątkowe do utworów wskazanych w Załączniku nr 1 oraz że utwory te nie naruszają
praw osób trzecich. Licencjodawca udziela Spółce licencji niewyłącznej na korzystanie z
utworów na polach eksploatacji: [wymienić] na czas [okres] i terytorium [zakres].
Wynagrodzenie licencyjne jest niezależne od poziomu zysku Spółki i odpowiada
warunkom rynkowym.
Uwaga: jeśli licencja ma w praktyce zastępować wypłatę zysku (lub IP jest "puste"), rośnie ryzyko rekwalifikacji jako świadczenia ekwiwalentnego dywidendzie.
"Usługi [rodzaj] zgodnie z Umową nr [X] oraz SOW nr [Y] za okres [data–data]: (1)
[deliverable 1], (2) [deliverable 2], (3) [deliverable 3]. Protokół odbioru nr [Z] z dnia [data]."
flowchart TD
A[Zdefiniuj usługi i ich cel biznesowy] --> B[Sprawdź role wspólnika:
zarząd? prokura? jednoosobowa sp. z o.o.?]
B --> C[Wybierz model rozliczeń: stawka godz./projekt/cost+]
C --> D[Zbierz dowody rynkowości: 2-3 oferty / benchmark]
D --> E[Oceń ceny transferowe: czy transakcja kontrolowana i czy jest
obowiązek dokumentacji?]
E --> F[Przygotuj umowę + SOW + procedurę odbioru]
F --> G[Przygotuj uchwały/protokoły + procedurę konfliktu interesów]
G --> H[Podpisz umowę prawidłową reprezentacją]
H --> I[Start świadczenia usług: ewidencja czasu, raporty, repozytorium
dowodów]
I --> J[Odbiór prac (protokół) -> faktura -> płatność]
J --> K[Okresowy przegląd rynkowości i zgodności (np. kwartalnie)]
gantt
title Harmonogram wdrożenia (modelowy)
dateFormat YYYY-MM-DD
axisFormat %d.%m
section Przygotowanie
Definicja usług i rozdział ról :a1, 2026-03-02, 3d
Benchmark/oferty porównawcze :a2, after a1, 5d
Ocena TP (progi, TPR, local file - jeśli dot.) :a3, after a2, 3d
section Dokumenty
Umowa + SOW + procedura odbioru :b1, after a3, 4d
Uchwały/protokoły + konflikt interesów :b2, after b1, 2d
Podpisanie (prawidłowa reprezentacja) :b3, after b2, 1d
section Operacja
Start usług + repozytorium dowodów :c1, after b3, 1d
Pierwszy cykl: raport -> odbiór -> faktura :c2, after c1, 30d
Nieważność umowy / wadliwa reprezentacja (art. 210 KSH).
Jeżeli po stronie spółki umowę podpisuje zarząd w sytuacji, gdy wymagane jest działanie rady nadzorczej albo pełnomocnika zgromadzenia wspólników (a w praktyce konflikt interesów jest realny), ryzykiem jest nieważność ex tunc i "rozpad" podstawy prawnej płatności. SN wyraźnie łączy wadliwą reprezentację z nieważnością i ograniczeniem roszczeń do bezpodstawnego wzbogacenia.
Odpowiedzialność odszkodowawcza za działanie na szkodę spółki (art. 293 KSH).
Jeżeli członkowie zarządu (lub inne osoby pełniące funkcje) dopuszczą do płatności nierynkowych albo bez realnej usługi, spółka może dochodzić naprawienia szkody. Poprawna "ścieżka decyzyjna", protokołowanie i dokumentowanie rynkowości stanowią praktyczną tarczę: pokazują dochowanie staranności i działanie w interesie spółki.
Ryzyko karne (art. 296 KK – nadużycie zaufania).
Wątek pojawia się w praktyce, gdy świadczenia są pozorne, zawyżone albo służą wyprowadzaniu środków. Dlatego krytyczne są: porównanie rynkowe, odbiory i twarde dowody wykonania, a także odsunięcie od decyzji osoby zainteresowanej.
Koszt podatkowy (CIT) i ciężar dowodu.
NSA akcentuje konieczność udokumentowania operacji — dla KUP nie wystarczy ogólna możliwość nabycia usługi, potrzebne jest udokumentowanie konkretnego zdarzenia gospodarczego. W praktyce oznacza to, że "umowa + faktura" bez raportów, rezultatów, korespondencji roboczej i odbiorów jest materiałem słabym w sporze.
Estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek): "ukryte zyski" i świadczenia ekwiwalentne
dywidendzie.
W interpretacjach akceptujących model JDG→spółka przewijają się stałe elementy: rynkowa stawka, rozliczanie za konkretne zadania/projekty, brak uzależnienia od zysku spółki, usługi realnie potrzebne w działalności, często również fakt świadczenia usług na rzecz innych klientów oraz brak "dokapitalizowania pod pozorem usługi". Równolegle organy podkreślają, że katalog "ukrytych zysków" jest otwarty i ocena nie ogranicza się do samej ceny — trzeba badać, czy transakcja miałaby sens między podmiotami niepowiązanymi i czy nie jest to ekwiwalent dywidendy.
Pułapka alternatywna: art. 176 KSH (powtarzające się świadczenia niepieniężne).
Jeżeli wynagrodzenie jest wypłacane wspólnikom w reżimie powtarzających się świadczeń niepieniężnych i kwalifikowane po stronie wspólnika jako "inne źródła", organ może uznać je w całości za ukryty zysk. W kontekście fakturowania JDG jest to istotne ostrzeżenie: konstrukcja "świadczeń wspólnika" w umowie spółki to nie to samo, co klasyczna umowa B2B (JDG) z rynkową usługą i fakturą.
VAT: puste faktury / czynności niedokonane.
NSA potwierdza brak prawa do odliczenia VAT z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji. W praktyce: jeśli usługa jest "na papierze", spółka ryzykuje nie tylko CIT, ale i VAT (plus potencjalne sankcje).
Ceny transferowe (TP): korekty, dokumentacja, spójność polityki cenowej.
Dla transakcji spółka–wspólnik (JDG) co do zasady istnieje powiązanie, więc trzeba zbadać: (i) czy transakcja jest kontrolowana, (ii) czy przekracza progi dokumentacyjne, (iii) czy wymagany jest local file/ TPR, (iv) czy można zastosować safe harbour (np. dla usług o niskiej wartości dodanej — zależnie od typu usług). W interpretacji TP widoczny jest model "rynkowy narzut" + okresowa weryfikacja rynkowości.
Poniżej zestawiono najbardziej przydatne interpretacje i orzeczenia (linkowane wyłącznie do interpretacji i wyroków), które wprost wspierają konstrukcję JDG→sp. z o.o., pokazują typowe warunki akceptowalności oraz obszary, gdzie ryzyko rośnie.
JDG wspólnika za realne usługi (outsourcing CFO) jako niebędącego ukrytym zyskiem, przy
silnym nacisku na rynkowość, rozliczanie za konkretne zadania, brak uzależnienia od zysku oraz
aktywność usługodawcy na rynku (inni klienci).
przez JDG prezesa/wspólnika na rzecz spółki na estońskim CIT, z podkreśleniem, że usługi nie
mogą być utożsamiane z czynnościami zarządczymi i powinny wynikać z umowy B2B, nie z
powołania do zarządu.
usług od wspólników prowadzących JDG nie musi stanowić ukrytych zysków, jeśli jest rynkowe,
potrzebne biznesowo i nie służy dokapitalizowaniu; jednocześnie organ wskazuje na konieczność
każdorazowej analizy postanowień umowy i sytuacji biznesowej spółki.
uwiarygodnienia: transakcja z podmiotem powiązanym na warunkach jak z niepowiązanym,
rozliczenia oparte o protokoły odbioru, rynkowość i brak wpływu powiązań na warunki umowy.
oczekiwania co do modelu kalkulacji wynagrodzenia, rynkowego narzutu i weryfikacji rynkowości
w relacjach z podmiotami powiązanymi.
wspólników za powtarzające się świadczenia niepieniężne (art. 176 KSH), jeśli po stronie
wspólnika stanowi "inne źródła", może być potraktowane jako ukryty zysk w całości.
wymaganej reprezentacji (art. 210 KSH) oraz konsekwencjach roszczeniowych (bezpodstawne
wzbogacenie zamiast roszczeń umownych).
eliminacji konfliktu interesów i ryzyka obejścia zasad reprezentacji; przydatne do uzasadnienia
procedur "conflict-of-interest".
transakcji (dla KUP); sama abstrakcyjna możliwość nabycia usługi nie wystarcza.
rzeczywistych transakcji (ryzyko "pustej faktury").
Dla części "ceny transferowe" warto oprzeć podejście o standardy OECD: OECD Transfer Pricing Guidelines (zasada arm's length, analiza funkcjonalna FAR, comparability), oraz BEPS Action 13 (local file, master file, CbCR) — jako "język" uzasadniający metodologię cen i dobór porównywalnych transakcji. W polskiej praktyce te dokumenty są często punktem odniesienia przy budowie polityki TP, nawet gdy spór dotyczy transakcji krajowych.
Dla każdej faktury/okresu rozliczeniowego rekomendowane jest utrzymanie "pakietu dowodowego": - umowa ramowa + właściwy SOW/zamówienie, - uchwała/protokół zatwierdzający transakcję (z uzasadnieniem biznesowym i rynkowości), - dowody rynkowości: oferty porównawcze, benchmark, matryca wyboru, - raport wykonania (miesięczny/etapowy), - ewidencja czasu (jeśli rozliczenie godzinowe) lub zestawienie kosztów (jeśli cost+), - protokół odbioru z podpisem osoby upoważnionej (ważne szczególnie w usługach o charakterze "rezultatowym"), - artefakty wykonania: pliki, prezentacje, analizy, ticketing, commity w repo (IT), zdjęcia/raporty z realizacji (budowlane/produkcyjne), korespondencja robocza, - potwierdzenia płatności i zgodność z warunkami umowy (terminy, etapy, kary umowne — jeśli uruchamiane).
To podejście jest spójne z linią NSA, że koszt podatkowy wymaga zarówno zdarzenia gospodarczego, jak i właściwego udokumentowania.
Uchwała/protokół zarządu (szkielet): - "Zarząd stwierdza, że nabycie usług [opis] jest niezbędne/ uzasadnione dla realizacji [cel biznesowy]." - "Zarząd przeprowadził analizę rynkowości wynagrodzenia poprzez porównanie z [x] ofertami/benchmarkiem; proponowane warunki odpowiadają warunkom rynkowym." - "Osoba powiązana/interesariusz [imię i funkcja] nie brała udziału w głosowaniu ani w przygotowaniu rekomendacji (konflikt interesów)." - "Warunkiem rozliczenia jest protokół odbioru oraz raport wykonania."
Protokół odbioru (szkielet): - "Spółka potwierdza wykonanie i odbiór usług zgodnie z SOW nr [x] w okresie [x–y]." - "Odebrane rezultaty: [lista]." - "Uwagi/usterki: [lista] + termin usunięcia." - "Podpis osoby upoważnionej po stronie spółki."
Takie protokoły wzmacniają dowodowość oraz ograniczają ryzyko VAT/CIT, jeśli pojawi się zarzut "czynności niedokonanej" lub braku realności świadczenia.
Nie da się "domknąć" ryzyk bez doprecyzowania kilku elementów (tu najczęściej potrzebna jest krótka opinia prawno-podatkowa dopasowana do konkretu):
stronie spółki (w tym ryzyko nieważności przy art. 210 KSH).
jednocześnie członkiem zarządu) oraz jak wygląda struktura organów (rada nadzorcza vs
pełnomocnik).
ekwiwalentnych dywidendzie) czy na klasycznym CIT. Interpretacje pokazują, że przy estońskim
CIT test "czy to dywidenda w przebraniu" jest szczególnie intensywny.
współpracę organ wyraźnie rozdziela czynności zarządu od usług "eksperckich/operacyjnych".
kwalifikują się do safe harbour (wymaga technicznej kwalifikacji usług i przeliczeń).
eksploatacji, kto jest autorem i czy spółka nie nabyła tych praw już wcześniej (np. w ramach
umowy o pracę/B2B) — bez tego ryzyko "pozornej licencji" rośnie.
Wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. II FSK 751/15 - INFORLEX Freemium
Wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. II FSK 2571/20 - INFORLEX Freemium
Bezpieczne fakturowanie usług przez wspólnika z JDG na rzecz własnej spółki z o.o.
Niezarejestrowanie przedsiębiorcy do ulgi Mały ZUS plus przez biuro rachunkowe
Spółka cicha – co to jest i jak z tym żyć?
Sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat a PIT
Publikacje cyfrowe: ebooki, szkolenia, kursy – stawka VAT 5% czy 23% ?
50% KUP przy licencjonowaniu patentu – warunki i skutki podatkowe
W celu rozpoczęcia działalności w formie Sp. z o.o. skontaktuj się z nami. Każdego miesiąca tracisz tysiące złotych przez nieoptymalny sposób działania. Zadzwoń. Udzielimy Tobie wszystkich informacji.